Mantelzorgwoning

Het is mogelijk om (vergunningsvrij) een mantelzorgvoorziening te realiseren. 

  • Dit kan een tijdelijke mantelzorgwoning zijn op eigen terrein
  • of een mantelzorgvoorziening die wordt gerealiseerd in een bijgebouw bij uw woning. 

Het gebruik van een mantelzorgwoning is vergunningsvrij, maar er gelden wel regels voor de bouw of het plaatsen van een mantelzorgwoning.  

Een mantelzorgwoning moet voldoen aan het Besluit bouwwerken en leefomgeving (Bbl). Hierin staan regels op het gebied van veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid van bouwwerken en milieu. 

Regels die altijd gelden:

  • De mantelzorgwoning wordt bewoond door een huishouden van maximaal twee personen, waarvan ten minste één persoon mantelzorg verleent of ontvangt.
  • Er is sprake van een bestaande sociale relatie (familielid, vriend) tussen de bewoners van de hoofdwoning en van de mantelzorgwoning.
  • Er is nu sprake van mantelzorg. Dit betekent dat iemand intensieve zorg of hulp geeft aan een naaste die dit nodig heeft. Deze zorg komt niet van een professional, maar ontstaat omdat mensen een sociale band met elkaar hebben. De zorg gaat verder dan de normale hulp die huisgenoten elkaar geven. U toont dit aan met een mantelzorgverklaring.
  • De mantelzorgwoning wordt tijdelijk gebruikt. Na afloop van de mantelzorg mag de voorziening niet als zelfstandige woonruimte blijven bestaan. Deze moet dan bijvoorbeeld weer een berging worden door de aanwezige keuken en badkamer te verwijderen. Een tijdelijke verplaatsbare mantelzorgunit moet worden verwijderd. Dit is op risico en kosten van de aanvrager.

Extra regels afhankelijk van uw situatie:

Bouwen binnen de bebouwde kom

Wilt u een mantelzorgvoorziening bouwen binnen de bebouwde kom? Dit mag ook een woonunit zijn. Dan gelden extra regels. Bekijk hiervoor artikel 22.36 van de Bbl

Vergunningsvrij bouwen van een bijbehorend bouwwerk voor mantelzorg, dit mag ook een verplaatsbare mantelzorgwoonunit zijn, is toegestaan, mits:  

  • Plaatsing op het achtererfgebied van een bestaande woning.
  • Maximale oppervlakte:  
    • Bij een bebouwingsgebied ≤ 100 m²: max. 50% van dat gebied.
    • Bij 100–300 m²: 50 m² + 20% van het deel boven 100 m².
    • Bij > 300 m²: 90 m² + 10% van het deel boven 300 m².
  • Maximale hoogte:  
    • Binnen 4 meter van het hoofdgebouw: max. 5 meter.
    • Verder dan 4 meter: max. 3 meter dakvoet, nokhoogte max. 5 meter (met schuine dakvlakken). 

Gebruik maken van bestaand bouwwerk binnen de bebouwde kom

Wilt u gebruik maken van een bestaand bouwwerk voor mantelzorg? Dan geldt deze extra regel:

  • Het bestaande bouwwerk heeft de juiste vergunningen is of voldoet aan de voorwaarden van vergunningsvrij bouwen

Bouwen, plaatsen of gebruiken buiten de bebouwde kom

Wilt u een mantelzorgvoorziening bouwen, plaatsen of gebruiken buiten de bebouwde kom? Dan geldt deze extra regel. Bekijk hiervoor artikel 22.37 van de Bbl

  • Het bouwwerk staat op het erf van een bestaande woning. Een bijbehorend bouwwerk kan onder voorwaarden vergunningsvrij worden gebouwd en gebruikt in verband met mantelzorg. De grootte is afhankelijk van het bebouwingsgebied. Ook mag een bestaand en legaal bouwwerk worden gebruikt in verband met mantelzorg. Hiervoor geldt geen maximale oppervlakte voor het gebruik. Ook het plaatsen van een verplaatsbare mantelzorgunit behoort tot de mogelijkheden. De maximale oppervlakte van een verplaatsbare mantelzorgunit bedraagt 100 m².

Meldingsplicht vergunningsvrij mantelzorgwoning

Het realiseren van een mantelzorgwoning kan vergunningsvrij zijn, maar wij vragen u wel een melding te maken als u een bijgebouw of verplaatsbare unit gaat gebruiken voor mantelzorg. U kunt een melding maken via het omgevingsloket.

Aanvraag mantelzorgverklaring

We vragen om een bewijs van mantelzorg. Dit mag ook achteraf worden aangetoond. 

  • Dit bewijs kan een mantelzorgverklaring zijn,
  • maar bijvoorbeeld ook een ontvangen mantelzorgwaardering
  • of een ander document waaruit blijkt dat sprake is van een mantelzorgrelatie. 

De mantelzorgverklaring kan worden aangevraagd bij de mantelzorgconsulenten van Surplus via www.mantelzorghalderberge.nl.

Aanvraag tijdelijk huisnummer

Wanneer de mantelzorgwoning zelfstandig kan worden gebruikt (eigen badkamer, keuken en een eigen toegang) dan moet u een tijdelijk huisnummer aanvragen voor de mantelzorgwoning. Een apart huisnummer kan voor u financiële gevolgen hebben. Lees hierover meer onder het kopje Mantelzorgwoningen en financiële gevolgen.

Mantelzorgwoning voor achterblijvende partner

Een mantelzorgwoning is geschikt voor maximaal twee personen. Wonen er twee personen in de mantelzorgwoning, waarvan de zorgbehoevende partner verhuist naar een verzorgings- of verpleeghuis of komt te overlijden, dan ontstaat er een nieuwe situatie voor de achterblijvende partner. De achterblijvende partner kan een mantelzorgverklaring aanvragen of een vergunning voor het gebruiken van de mantelzorgwoning. Wanneer de mantelzorgverklaring wordt afgegeven, kan de achterblijvende partner in de mantelzorgwoning blijven wonen. Wanneer een mantelzorgvergunning wordt afgegeven, kan de achterblijvende partner in de mantelzorgwoning blijven wonen. Als de verklaring of vergunning niet wordt afgegeven, dan moet hij of zij verhuizen.

Mantelzorgwoningen en financiële gevolgen 

Het verlenen van mantelzorg en het samenwonen met degene die zorg nodig heeft, kan verschillende financiële gevolgen hebben. Dit hangt af of de mantelzorgvoorziening als een tijdelijke zelfstandige woning wordt gezien. Voor zelfstandige verblijfsobjecten moet een apart huisnummer worden aangevraagd. Hierdoor ontstaan er 2 huishoudens en dit kan financiële gevolgen hebben. Hierna volgen enkele voorbeelden van deze financiële gevolgen. 

  • Uitkeringen en toeslagen: als jij of je naaste een uitkering ontvangt, zoals een bijstandsuitkering, kan deze worden gekort door de kostendelersnorm. Dit geldt niet voor uitkeringen zoals WW, WIA, of WAO. De AOW-uitkering voor alleenstaanden kan worden omgezet naar een gehuwden-AOW als je samenwoont.
  • Huurtoeslag: als je in een sociale huurwoning woont en huurtoeslag ontvangt, kan het inkomen van je nieuwe huisgenoot invloed hebben op de hoogte van de toeslag
  • Belastingen: samenwonen kan invloed hebben op je belastingaangifte, vooral als je als fiscale partners wordt beschouwd. Dit kan zowel voordelen als nadelen hebben, afhankelijk van je specifieke situatie.
  • Wmo-indicatie: de indicatie voor huishoudelijke hulp vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) kan veranderen als er een gezonde volwassen huisgenoot aanwezig is. 

Informeer bij de Belastingdienst, uw financieel adviseur of Werkplein naar de eventuele financiële gevolgen voor uw situatie.

Heeft u nog vragen?

Heeft u vragen over de vergunning en/of het bouwen van de mantelzorgwoning? Stel uw vraag aan het Omgevingsloket: 

DigiDStel uw vraag aan het omgevingsloket (met DigD)

eHerkenningStel uw vraag aan het omgevingsloket (met E-herkenning)

Of mail uw vraag of verzoek naar: gemeente@halderberge.nl

Bent u mantelzorger? Of krijgt u mantelzorg? En heeft u hier vragen over? 

Neem contact op met Surplus.