Aziatische hoornaar

De Aziatische hoornaar: wat u moet weten

De Aziatische hoornaar is een grote wespensoort die van nature niet in Nederland voorkomt. Dit insect staat op de EU‑lijst van invasieve exoten. De Europese Unie wil de verspreiding van de Aziatische hoornaar zoveel mogelijk voorkomen, omdat deze schadelijk is voor bijen, hommels en andere insecten die bloemen bestuiven.  

Er heerst veel onduidelijkheid over deze soort. Hieronder vindt u meer uitleg en een overzicht van de meest relevante vragen met duidelijke antwoorden.

Is de Aziatische hoornaar gevaarlijk voor mensen? 

Voor mensen is de Aziatische hoornaar niet gevaarlijker dan een gewone wesp of Europese hoornaar. Net als veel andere wespensoorten kunnen Aziatische hoornaars steken als zij zich bedreigd voelen. Ze zoeken mensen niet op om te steken. 

Een steek van de Aziatische hoornaar is pijnlijk, maar alleen gevaarlijk wanneer u allergisch bent voor wespen. Neem in dat geval zo snel mogelijk contact op met een arts. Ook wanneer u in uw hals of mond wordt gestoken, is het verstandig om direct contact op te nemen met een arts. 

Het risico voor u wordt groter wanneer u meerdere keren wordt gestoken. Dit kan gebeuren wanneer Aziatische hoornaars hun nest willen verdedigen. Wanneer een nest hoornaars (zowel de Europese als de Aziatische) zich bedreigd voelt, bijvoorbeeld als u te dichtbij komt of iets tegen het nest aan gooit, zullen zij agressief reageren. 

Hoe herkent u een Aziatische hoornaar?

De Aziatische hoornaar:

  • is 2 tot 3 cm lang;
  • heeft een zwart borststuk;
  • heeft zwarte voelsprieten (antennes);
  • heeft gele uiteinden aan de poten;
  • heeft een achterlijf met 2 smalle en 1 brede oranje band;
  • koningin en werksters zijn ongeveer even groot;

Meld het als u een Aziatische hoornaar heeft gezien 

In onze gemeente zijn in 2025 meerdere nesten van Aziatische hoornaars gevonden. We werken samen met lokale zoekgroepen (imkers en vrijwilligers) om de verspreiding van de Aziatische hoornaar zoveel mogelijk te beperken en nieuwe nesten snel op te sporen.

Heeft u een Aziatische hoornaar gezien?

Meld dit via:

Een vrijwilliger van de zoekgroep neemt contact met u op om te controleren of het inderdaad om de Aziatische hoornaar gaat. Is dat het geval, dan probeert de zoekgroep het nest op te sporen. 

Let op!

Ga nooit zelf naar een nest toe. Als u te dicht bij het nest komt, kunnen de hoornaars agressief worden. 

Wat gebeurt er gedurende het jaar?

April – juni: koninginnen en voorjaarsnesten

Als u in deze periode een Aziatische hoornaar ziet, gaat het waarschijnlijk om een koningin. Zij bouwt een voorjaarsnest op een beschutte plek zoals een spouwmuur, schuur, carport, veranda of nestkastje. 

Help mee met opsporen en vangen

We proberen in het voorjaar zo veel mogelijk koninginnen te vangen, om later in het jaar minder nesten te krijgen. Dit doen wij onder andere met vallen. Wilt u helpen? Meld u dan aan via gemeente@halderberge.nl. U ontvangt dan uitleg en materialen (zoals lokstof en een passend deksel voor potjes van 80–82 mm) via de coördinator in uw woonplaats.

Juli – oktober/november: zomernesten

In deze maanden breidt het nest zich snel uit. De koningin blijft in het nest en de werksters zorgen voor de larven en de verdere opbouw van het zomernest. 

In veel gevallen verwijdert de gemeente deze zomernesten. We werken hiervoor samen met omliggende gemeenten en het Bijenlandschap West‑Brabant, waarmee we op dit moment een gezamenlijk afwegingskader opstellen.

Oktober – april: overwintering en lege nesten

In het najaar vliegen de nieuwe, net bevruchte koninginnen uit om te overwinteren. Een hoornaarsnest wordt niet opnieuw gebruikt en vormt geen gevaar als het leeg is. Het nest is gemaakt van papierachtig materiaal dat door regen, wind en schimmels langzaam afbreekt. Soms nemen vogels of insecten stukjes mee voor hun eigen nest. De natuur ruimt het dus vanzelf op, maar dit kan enkele maanden duren. De gemeente verwijdert lege nesten daarom niet.

Ook in deze periode kan de selectieve val worden gebruikt om jonge koninginnen te vangen, vooral op plekken waar nesten niet of laat zijn weggehaald. 

Levenscyclus Aziatische hoornaar

VEELGESTELDE VRAGEN

De Aziatische hoornaar rukt op in Nederland. Er heerst veel onduidelijkheid over deze soort. Hieronder vindt u de meest relevante vragen en duidelijke antwoorden.

Wat is de Aziatische hoornaar?

De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een invasieve wespensoort die sinds enkele jaren in Nederland voorkomt. 

Waarom vormt de Aziatische hoornaar een bedreiging?

Deze soort jaagt actief op honingbijen, hommels en andere bestuivers. Een kolonie kan duizenden bijen per dag doden, wat grote schade veroorzaakt aan biodiversiteit en bijenvolken. Ook eet een nest jaarlijks zo’n 100.000 tot 150.000 insecten, waardoor de natuurlijke balans wordt verstoord. 

HERKENNEN

Hoe herken ik een Aziatische hoornaar en hoe verschilt hij van de Europese?

De Aziatische hoornaar heeft een donker lichaam, een oranje band op het achterlijf en opvallend gele pootuiteinden. Hij is wat kleiner en slanker dan de Europese hoornaar, die meer rood‑gele kleuren heeft. Ziet u een donkere hoornaar met gele pootpuntjes? Dan is de kans groot dat het om de Aziatische hoornaar gaat.

De Aziatische en de Europese hoornaar naast elkaar om de verschillen te laten zien

Hoe herken ik een nest van de Aziatische hoornaar

Aziatische hoornaars bouwen twee nesten per jaar:

Voorjaarsnest (april – juni)
  • Klein en bolvormig
  • Vaak in spouwmuur, schuur, carport, veranda of nestkast
  • Lijkt op een nest van de Europese hoornaar
Zomernest (vanaf juli)
  • Groot, rond of peervormig
  • Meestal hoog in bomen, soms in hagen of gebouwen
  • Kan in de herfst zo groot worden als een skippybal

VEILIGHEID EN GEDRAG

Wanneer zijn de koninginnen actief?

Tussen februari en april worden overwinterde koninginnen wakker en bouwen zij de eerste nesten. Het wegvangen van koninginnen in deze periode kan de vorming van een volledig nest voorkomen en is daardoor zeer effectief in de bestrijding.

Hoe gevaarlijk is de Aziatische hoornaar voor mensen?

In principe is deze soort niet agressiever dan andere wespen. Een steek is pijnlijk, maar niet gevaarlijker dan die van een gewone wesp - tenzij u allergisch bent. 

Wel kunnen groepsaanvallen voorkomen wanneer een nest wordt verstoord. Blijf daarom altijd op veilige afstand van een nest. 

Wat moet ik doen als ik gestoken ben?

Een steek voelt pijnlijk door de grotere angel, maar veroorzaakt dezelfde reactie als die van andere wespen. Schakel bij allergische reacties altijd direct medische hulp in.

NESTEN EN BESTRIJDING

Wat moet ik doen als ik een nest ontdek?

  • Grijp NOOIT zelf in: NIET spuiten met insectenspray, zelf weghalen, slaan naar hoornaars;
  • Nesten worden verwijderd door gespecialiseerde bestrijders;
  • Neem contact op met de gemeente (ook via de BuitenBeter‑app);
  • Blijf op afstand (10-15 meter) en verstoor het nest niet.

Welke vallen zijn geschikt?

Er bestaan speciale vallen die ontworpen zijn om zo gericht mogelijk de Aziatische hoornaar te vangen en andere insecten te sparen. Het doel van deze vallen is om in een vroeg stadium koninginnen te vangen.

Kan ik helpen bij de bestrijding?

Dat kan. Stuur een e-mail naar gemeente@halderberge.nl 

Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact op over de mogelijkheden om te helpen. 

MELDEN

Wat moet ik doen als ik een Aziatische hoornaar zie?

Meld dit bij de gemeente. Dit kan via de BuitenBeterapp of hier via de website