Kwekerij Bolbaan: waar planten en mensen groeien

Een kwekerij met zinvolle werkplekken voor verstandelijk beperkte mensen. Dat hadden Pieter en Sarah Maes negen jaar geleden voor ogen met Kwekerij Bolbaan. Op de kwekerij in Oud Gastel draait het om echt werk, zonder tijdsdruk. Iedereen draagt op zijn eigen manier bij. Iedereen werkt op het tempo dat bij hem past.

Van kale kavel naar kwekerij

Pieter werkt al 27 jaar in de gehandicaptenzorg bij Amarant. Al langer speelde het idee om ooit iets voor zichzelf te beginnen. Zijn ervaring in de zorg combineren met werken in het groen. “Ik wilde werk bieden aan mensen met een verstandelijke beperking. Een plek waar ze normaal en zinvol werk doen, meedoen in de maatschappij.”

Pieter en Sarah zochten een geschikte plek met agrarische bestemming. Die vonden ze in Oud Gastel. Het betekende verhuizen uit Hoeven met het gezin met drie kinderen. “Een eigen bedrijf beginnen vond ik heel spannend”, vertelt Sarah. “Ik werkte in de ouderenzorg. Je weet wat je hebt en ineens stap je in een heel andere wereld. We hadden allebei ervaring met zorg, maar als ondernemer begonnen we blanco.” Op een kale kavel bouwden ze stap voor stap hun bedrijf op.

Eerst een echte kwekerij

Eén ding stond voor Pieter vast: eerst moest er een goedlopende kwekerij komen. Daarna kon de dagbesteding groeien. Kwekerij Bolbaan kweekt heesters en planten voor bos en haag, in opdracht van andere kwekers. Aan het begin van het seizoen spreken ze af wat er nodig is. De planten die Bolbaan oppot en kweekt, hebben dan al een bestemming. En juist dat maakt het werk van de cliënten betekenisvol.

“Het is een echt werkproces”, vertelt Pieter. “Sommige vormen van dagbesteding leggen de nadruk op recreatie. Hier moet de plant gewoon goed zijn. Dat is niet vrijblijvend.”

Kwekerij Bolbaan kent geen productie- of tijdsdruk. En juist daardoor ziet Pieter hoe ontzettend veel mensen kunnen. “De een doet op een dag misschien 10 of 15 planten en de ander 200. Dat maakt helemaal niets uit.”

Iedereen een eigen plek in het proces

Het werk in de kwekerij van Sarah en Pieter is overzichtelijk en gestructureerd. Dat past goed bij de mensen die er werken. Ze gebruiken bewust zo min mogelijk machines. Vrijwel alles gebeurt handmatig. “Iedereen doet een stukje van het proces”, vertelt Sarah. “We kijken waar een client goed in is en zetten hem daar in zijn kracht. Het werk is duidelijk, veilig en gestructureerd.” Ook de dagen hebben een vast ritme. Elke ochtend begint bij de dieren. De een verzorgt de pony’s, de ander de schapen. De wei schoonmaken en de dieren eten geven. Pieter bereidt intussen het werk voor in de kwekerij. Daarna gaan ze samen aan de slag.

Op dit moment werken vier mannen bij Kwekerij Bolbaan. “Wij staan continu naast de cliënt”, zegt Pieter. “We willen klein blijven. Een grote dagbesteding past niet bij ons.” Juist doordat de groep zo klein is, vinden Sarah en Pieter het belangrijk dat mensen bij elkaar passen. “De balans moet goed zijn”, zegt Sarah. “We hebben nu echt een gezellige club.”

Meer laten zien aan de buitenwereld

Toch wilden Sarah en Pieter graag meer laten zien wat er op hun erf gebeurt. Een toevallig gewonnen kerstboom bracht Sarah jaren geleden op een idee. “Ik vond de sfeer rond die kerstboomverkoop zo leuk. Dat wilde ik hier ook.” Ze begonnen klein, met eigen kerstbomen. Daar kwamen kaarsen bij en producten van oud hout. In de loods is nu een seizoenswinkel, waar de mannen ook meewerken.

De kerstboomverkoop groeide elk jaar verder. “Mensen weten ons goed te vinden”, vertelt Sarah. “De meeste mensen komen uit de buurt en soms zelfs uit Rotterdam. Dan denk ik: hoe komen jullie hier terecht? Vaak horen ze over ons via-via of via Facebook.”

De winkel blijft een pop-upconcept, rond kerst zijn ze vijf tot zes weken open. Dit jaar gingen de deuren ook open rond Pasen en Moederdag. “Het wordt elk jaar drukker. Daar word ik soms gewoon een beetje verlegen van”, zegt Sarah.

Dat we dit samen hebben gedaan

Sarah liet de ouderenzorg achter zich en werkt sinds vier jaar volledig in het bedrijf. Pieter combineert de kwekerij met twee dagen werken bij Amarant in Rijsbergen. “Dat contact met collega’s is fijn. Zo blijf ik goed op de hoogte van ontwikkelingen in de gehandicaptenzorg.” Ook hun kinderen zijn betrokken bij het bedrijf. Hun dochter werkt bij Amarant en denkt zelf over een toekomst in deze richting. Hun oudste zoon werkt bij een boomkweker. Als Sarah en Pieter terugkijken naar de afgelopen negen jaar, overheerst vooral trots. “We begonnen op een kale kavel”, zegt Pieter. “Alles wat je ziet, hebben we zelf opgebouwd.” “En we hebben het echt samen gedaan”, vult Sarah aan.

De kracht van klein blijven 

Plannen zijn er genoeg. In de dagbesteding is op termijn misschien ruimte voor één of twee extra deelnemers. Binnenkort komen leerlingen en ouders uit het speciaal onderwijs in Roosendaal kennismaken met Kwekerij Bolbaan. Maar groeien om het groeien hoeft niet. “Dat kleinschalige is juist onze kracht”, zegt Sarah. “Daar ligt geen druk op. We kijken wat er op ons pad komt.” Want uiteindelijk is het belangrijkste dat deze plek blijft bestaan voor de mensen die er werken. Pieter beaamt dat: “Het belangrijkste is dat we door kunnen voor onze cliënten.”

Dat is precies waar het bij Kwekerij Bolbaan om draait. Goede planten afleveren voor een professionele kweker en ruimte voor mensen die in hun eigen tempo meedoen, werken groeien.