Geelpoothoornaar (Aziatische hoornaar)

De geelpoothoornaar: wat u moet weten

De geelpoothoornaar (Aziatische hoornaar) is een grote wespensoort die van nature niet in Nederland voorkomt. Dit insect staat op de EU‑lijst van invasieve exoten. De Europese Unie wil de verspreiding van de geelpoothoornaar zoveel mogelijk voorkomen, omdat deze schadelijk is voor bijen, hommels en andere insecten die bloemen bestuiven.  

Meld het als u een geelpoothoornaar heeft gezien 

In onze gemeente zijn in 2025 meerdere nesten van geelpoothoornaar gevonden. We werken samen met lokale zoekgroepen (imkers en vrijwilligers) om de verspreiding van de geelpoothoornaar zoveel mogelijk te beperken en nieuwe nesten snel op te sporen.

Ziet u een geelpoothoornaar of nest? Meld dit bij de gemeente. Dit kan via de BuitenBeterapp of gebruik het meldformulier. 

de Aziatische hoornaar

Veelgestelde vragen

De geelpoothoornaar rukt op in Nederland. Er heerst veel onduidelijkheid over deze soort. Hieronder vindt u de meest relevante vragen en duidelijke antwoorden.

Is de geelpoothoornaar gevaarlijk voor mensen?

Voor mensen is de geelpoothoornaar niet gevaarlijker dan een gewone wesp of Europese hoornaar - tenzij u allergisch bent. Net als veel andere wespensoorten kunnen geelpoothoornaars steken als zij zich bedreigd voelen. Ze zoeken mensen niet op om te steken. 

Een steek van de geelpoothoornaar is pijnlijk, maar alleen gevaarlijk wanneer u allergisch bent voor wespen. Neem in dat geval zo snel mogelijk contact op met een arts. Ook wanneer u in uw hals of mond wordt gestoken, is het verstandig om direct contact op te nemen met een arts. 

Het risico voor u wordt groter wanneer u meerdere keren wordt gestoken. Dit kan gebeuren wanneer geelpoothoornaars hun nest willen verdedigen. Wanneer een nest hoornaars (zowel de Europese als de Aziatische) zich bedreigd of verstoord voelt, bijvoorbeeld als u te dichtbij komt of iets tegen het nest aan gooit, zullen de hoornaars agressief reageren en kunnen groepsaanvallen voorkomen. Blijf daarom altijd op veilige afstand van een nest. 

Wat moet ik doen als ik een geelpoothoornaar zie?

Heeft u een geelpoothoornaar gezien? Meld dit via:

Een vrijwilliger van de zoekgroep neemt contact met u op om te controleren of het inderdaad om de geelpoothoornaar gaat. Is dat het geval, dan probeert de zoekgroep het nest op te sporen. 

Let op!

Ga nooit zelf naar een nest toe. Als u te dicht bij het nest komt, kunnen de hoornaars agressief worden. 

Wat moet ik doen als ik een nest ontdek?

  • Grijp NOOIT zelf in: NIET spuiten met insectenspray, zelf weghalen, slaan naar hoornaars;
  • Nesten worden verwijderd door gespecialiseerde bestrijders;
  • Neem contact op met de gemeente (ook via de BuitenBeter‑app);
  • Blijf op afstand (10-15 meter) en verstoor het nest niet.

Wat moet ik doen als ik gestoken ben?

Een steek voelt pijnlijk door de grotere angel, maar veroorzaakt dezelfde reactie als die van andere wespen. Schakel bij allergische reacties altijd direct medische hulp in.

Kan ik helpen bij de bestrijding?

Help mee met opsporen en vangen

We proberen in het voorjaar zo veel mogelijk koninginnen te vangen, om later in het jaar minder nesten te krijgen. Dit doen wij onder andere met vallen. Wilt u helpen? Meld u dan aan via gemeente@halderberge.nl. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact op over de mogelijkheden om te helpen. U ontvangt dan uitleg en materialen (zoals lokstof en een passend deksel voor potjes van 80–82 mm) via de coördinator in uw woonplaats.

Wat doet de gemeente

De nesten van de geelpoothoornaar worden tot 15 november verwijderd. 

  • Nesten in de openbare ruimte en op particuliere terreinen onder de 10 meter worden altijd verwijderd. 
  • Nesten die hoger hangen dan 10 meter worden verwijderd als de zomernesten zich bevinden:
    • Binnen een straal van 10 meter van een school, kinderdagverblijf, speel- en sportvoorziening; 
    • Binnen een straal van 10 meter van een zorginstelling;  
    • Binnen de afstand van 10 meter naast fiets- en wandelpaden; 
    • Binnen de afstand van 10 meter van bebouwing of als het zomernest zich bevindt aan of in bebouwing.

Na 15 november bestrijdt de gemeente geen nesten meer. In deze periode van het jaar zijn de nesten niet meer actief. De werksters en mannetjes sterven. Bevruchte koninginnen verlaten het nest om ergens anders te overwinteren. Hierdoor heeft het verwijderen of bestrijden van oude, verlaten nesten geen effect meer op de populatie geelpoothoornaars. 

De oude nesten blijven vaak nog enige tijd zichtbaar in bomen of struiken. Onder invloed van het weer breken ze langzaam af en uiteindelijk worden ze volledig door de natuur opgenomen. Geelpoothoornaars keren bovendien nooit terug naar een oud nest. Elk voorjaar bouwt een nieuwe koningin op een andere locatie een nieuw nest.

Hoe herken ik een nest van de geelpoothoornaar?

Geelpoothoornaars bouwen twee nesten per jaar:

April – juni: koninginnen en voorjaarsnesten

Als u in deze periode een geelpoothoornaar ziet, gaat het waarschijnlijk om een koningin. Zij bouwt een voorjaarsnest op een beschutte plek zoals een spouwmuur, schuur, carport, veranda of nestkastje. 

  • Klein en bolvormig
  • Vaak in spouwmuur, schuur, carport, veranda of nestkast
  • Lijkt op een nest van de Europese hoornaar

Juli – oktober/november: zomernesten

In deze maanden breidt het nest zich snel uit. De koningin blijft in het nest en de werksters zorgen voor de larven en de verdere opbouw van het zomernest. 

In veel gevallen verwijdert de gemeente deze zomernesten. We werken hiervoor samen met omliggende gemeenten en het Bijenlandschap West‑Brabant, waarmee we op dit moment een gezamenlijk afwegingskader opstellen.

  • Groot, rond of peervormig
  • Meestal hoog in bomen, soms in hagen of gebouwen
  • Kan in de herfst zo groot worden als een skippybal

Oktober – april: overwintering en lege nesten

In het najaar vliegen de nieuwe, net bevruchte koninginnen uit om te overwinteren. Een hoornaarsnest wordt niet opnieuw gebruikt en vormt geen gevaar als het leeg is. Het nest is gemaakt van papierachtig materiaal dat door regen, wind en schimmels langzaam afbreekt. Soms nemen vogels of insecten stukjes mee voor hun eigen nest. De natuur ruimt het dus vanzelf op, maar dit kan enkele maanden duren. De gemeente verwijdert lege nesten daarom niet.

Ook in deze periode kan de selectieve val worden gebruikt om jonge koninginnen te vangen, vooral op plekken waar nesten niet of laat zijn weggehaald. 

Levenscyclus Aziatische hoornaar

Wanneer zijn de koninginnen actief?

Tussen februari en april worden overwinterde koninginnen wakker en bouwen zij de eerste nesten. Het wegvangen van koninginnen in deze periode kan de vorming van een volledig nest voorkomen en is daardoor zeer effectief in de bestrijding.

Welke vallen zijn geschikt?

Er bestaan speciale vallen die ontworpen zijn om zo gericht mogelijk de geelpoothoornaar te vangen en andere insecten te sparen. Het doel van deze vallen is om in een vroeg stadium koninginnen te vangen.

Hoe herken ik een geelpoothoornaar en hoe verschilt hij van de Europese?

De geelpoothoornaar (Aziatische hoornaar):

  • is 2 tot 3 cm lang;
  • heeft een zwart borststuk;
  • heeft zwarte voelsprieten (antennes);
  • heeft gele uiteinden aan de poten;
  • heeft een achterlijf met 2 smalle en 1 brede oranje band;
  • koningin en werksters zijn ongeveer even groot;

De geelpoothoornaar heeft een donker lichaam, een oranje band op het achterlijf en opvallend gele pootuiteinden. Hij is wat kleiner en slanker dan de Europese hoornaar, die meer rood‑gele kleuren heeft. Ziet u een donkere hoornaar met gele pootpuntjes? Dan is de kans groot dat het om de geelpoothoornaar gaat.

Waarom is de geelpoothoornaar een bedreiging?

Deze soort jaagt actief op honingbijen, hommels en andere bestuivers. Een kolonie kan duizenden bijen per dag doden, wat grote schade veroorzaakt aan biodiversiteit en bijenvolken. Ook eet een nest jaarlijks zo’n 100.000 tot 150.000 insecten, waardoor de natuurlijke balans wordt verstoord.