Stem op uw favoriet: Cultuurprijs 2021

Wethouder Hans Wierikx maakte op 7 juli, op voordracht van de jury voor de Cultuurprijzen, de genomineerden voor de Halderbergse Cultuurprijzen bekend. Stem nu op uw favoriet! Dit kan de hele maand september.

  1. Stap 1 van 2. Actieve stap: Begin
  2. Stap 2 van 2: Voltooid
Ik stem op:

Winnaar Monumentenprijs Halderberge 2021

Publicatiedatum: 
10 sep 2021
Vanmiddag reikte wethouder Hans Wierikx in aanwezigheid van de gemeentelijke Monumentencommissie de Halderbergse Monumentenprijs uit. Het winnende monument is dit keer het Mastboomhuis in Oud Gastel. De prijs werd uitgereikt aan het bestuur en bestaat uit een speciaal ontworpen schildje en een cheque van € 750.

De Monumentenprijs is bedoeld voor de eigenaar van een pand of object die, of een initiatief dat, zich heeft onderscheiden op monumentaal gebied. Dit kan zijn doordat er is gezorgd voor een zorgvuldige restauratie, een geslaagde herbestemming of dat er sprake is van bijzondere verdiensten over een langere periode op het gebied van het gebouwde cultureel erfgoed. De toekenning en beoordeling gebeurt door de gemeentelijke monumentencommissie.

De monumentencommissie motiveert haar keuze: “De gemeente Halderberge is rijk aan bijzonder erfgoed dat bescherming geniet als rijksmonument of gemeentelijk monument. Het religieus erfgoed van de gemeente geniet landelijk grote bekendheid en waardering. Minder bekend is dat de gemeente een drietal woonhuisinterieurs kent die door de Rijksdienst Cultureel Erfgoed tot de meest bijzondere van Nederland worden gerekend. Het gaat om het vroegere woonhuis van Eduard van Mattemburgh aan de Ste. Bernaertsstraat 10 in Oudenbosch, de Meeshoeve aan de Strijpdreef 6 in Oud Gastel en het Mastboomhuis in Oud Gastel aan de Dorpstraat 44 in Oud Gastel.

De kracht van dit laatstgenoemde huis is dat de complete inboedel is bevroren in de tijd en dat het geheel niet mooier is gemaakt dan het daadwerkelijk was. De klok werd in 1999 letterlijk stilgezet bij het overlijden van de laatste bewoner, Henri Mastboom, die er in 1907 geboren was. Het huis is in 1874 ontworpen door de Gastelse architect Floor van der Vaart in opdracht van de welgestelde burgemeester en bierbrouwer Petrus Mastboom en zijn vrouw Adriana Gillis.  Het woonhuis is bij de bouw onderdeel van een groot complex dat onder andere bestaat uit een bierbrouwerij, schuren en uitgestrekte tuinen en landerijen. De volgende bewoners zijn Anton Mastboom en zijn vrouw Marie Brosens die het huis na hun huwelijk in 1904 betrekken. Het huis werd daarbij voorzien van een zadeldak in plaats van het oude schilddak waardoor de zolder ruimer werd In 1938 wordt het balkon vergroot voorafgaand aan de viering van 40-jarig ambtsjubileum van Anton Mastboom als burgemeester van Oud Gastel. Hun zoon, Henri Mastboom, is de laatste bewoner.

De woning verkeert voor een belangrijk deel nog in oorspronkelijke staat en ademt een laat negentiende-eeuwse sfeer. In zekere zin heeft Henri de lijn voortgezet door het huis zoveel mogelijk ongewijzigd te laten en zuinig en standsbewust te leven. Henri Mastboom besloot dat de wijze waarop hij de nalatenschap van zijn ouders beheerde, na zijn dood op professionele wijze, onder bestuur van de Mastboom-Brosensstichting (genoemd naar zijn ouders), onveranderd voortgezet moest worden en legde dit vast in een bijzonder testament.

De Mastboom-Brosensstichting opereert in de geest van Henri Mastboom en beheert het huis en de landerijen. Ook steunt de stichting cultuurhistorische initiatieven, zoals die ook Henri Mastboom nauw aan het hart lagen. Eén ding is echter radicaal veranderd. Tijdens het leven van Henri Mastboom waren er maar weinig mensen die toegang kregen tot het huis. En als dat al lukte, dan was het vaak het pachtersbankje in de gang waar men moest wachten. De stichting heeft na de afronding van de restauratie in oktober 2007 de deuren van het huis geopend voor het publiek. De wijze waarop het huis is gerestaureerd en ingericht, leidt bij een bezoek tot een bijzonder indringende beleving. Het is werkelijk alsof de bewoner heel even het pand verlaten heeft.

De Monumentencommissie van de gemeente Halderberge kreeg destijds te maken met een uniek restauratieproject. Het bestuur van de Mastboom-Brosensstichting liet door architect Arjan Oosterhof een plan opstellen voor herstel van het complex waarbij het huis, de schuur, het nevenhuis en de tuin als het ware bevroren of gefixeerd zijn. Ook de volledige inboedel werd ingepakt en later weer zorgvuldig teruggeplaatst. Een benadering die in Nederland niet eerder vertoond was. Alle roerende zaken zijn teruggeplaatst in de staat en op de plaats waar ze bij het overlijden van Henri Mastboom te vinden waren. Alles is bewaard gebleven, van sleetse plekken in het schilderwerk tot stapeltjes papieren op tafels en rommel in de schuur. Niets is mooier gemaakt dan het was. Zelfs de schilfertjes van een afgebladderd plafond werden met een pincet en lijm gefixeerd. Onmisbare voorzieningen zoals klimaatbeheersing werden onzichtbaar ingebouwd in onder meer de rookkanalen. Voor de Monumentencommissie een onvergetelijk project.

De gemeente Halderberge heeft grote waardering voor de wijze waarop de Mastboom-Brosensstichting in de afgelopen jaren vorm heeft gegeven aan de laatste wil van Henri Mastboom. Hiermee is niet alleen uniek erfgoed behouden, maar ook toegankelijk gemaakt voor het publiek. De gemeente Halderberge wil haar waardering uiten door het toekennen van de Monumentenprijs 2021 aan de Mastboom-Brosensstichting. De gemeente hoopt hiermee een bijdrage te kunnen leveren aan het behoud en het uitdragen van de bijzondere verhalen die samenhangen met de familie Mastboom, hun leven en hun huis.”